Pozew za lockdown w Polsce

data publikacji: 26.01.2021

Pozew za lockdown w Polsce

Pandemia koronawirusa wywarła ogromne skutki gospodarcze na całym świecie. Niestety większość z wpłynęła negatywnie na stan małych i średnich przedsiębiorstw, również na terenie naszego kraju. Przedłużające się ograniczenia spowodowały spore straty, zwłaszcza w branży hotelarskiej i gastronomicznej. Skutkiem tego jest m.in. pierwszy pozew zbiorowy złożony przeciwko Skarbowi Państwa - okazuje się, że takie działania to dopiero początek.

Pozew zbiorowy przeciwko Skarbowi Państwa

Pozwy zbiorowe mogą być składane nie tylko przeciwko podmiotom prywatnym, jak np. przedsiębiorstwa i inne zakłady pracy, ale także i przeciwko jednostkom samorządu terytorialnego (gminy, powiaty, województwa), czy nawet względem samego państwa polskiego. W tym ostatnim przypadku pozwanym staje się Skarb Państwa, który w przypadku przegranej jest zobowiązany do zapłaty określonego odszkodowania na rzecz osób, które zdecydowały się wytoczyć sprawę grupową przed właściwym sądem. 

Pozwy zbiorowe wytaczane przeciwko Skarbowi Państwa nie są niczym nowym, co więcej ich ilość jest stosunkowo duża, jeśli chodzi o Polskę. Głównym czynnikiem decydującym o zakładaniu tego rodzaju spraw jest naruszanie praw obywateli przez organy władzy rządowej. W przypadku ograniczeń związanych z pandemią koronawirusa taka sytuacja staje się coraz bardziej klarowna.

Lockdown w Polsce i pozwy zbiorowe

Ogłoszenie lockodownu w Polsce wiązało się z wprowadzeniem szeregu różnego rodzaju ograniczeń, które dotknęły przede wszystkim wiele grup przedsiębiorców. Osoby, które świadczyły szeroko rozumiane usługi, w zasadzi z dnia na dzień zostały pozbawione możliwości zarobkowania. Taki stan utrzymuje się już w zasadzie od wielu miesięcy. Wszelkie rządowe propozycje wsparcia są niestety kroplą w morzu potrzeb przedsiębiorców, którzy muszą niestety zamykać swoje działalności na zawsze.

Okazuje się jednak, że wprowadzenie zakazu otwierania hoteli i restauracji w naszym kraju może być niezgodne z polską Konstytucją. Forma wprowadzania tego rodzaju ograniczeń jest bowiem co do zasady dopuszczalna po ogłoszeniu stanu wyjątkowego, czego do tej pory nie zrobiono. Poza tym dziwi fakt, że restauracje i hotele muszą być zamknięte, pomimo iż przedszkola i od niedawna szkoły podstawowe są otwarte (w tych miejscach zdecydowanie trudniej jest utrzymać reżim sanitarny). 

Przedłużające się ograniczenia spowodowały nie tylko oburzenie wśród polskich przedsiębiorców, ale także podjęcie konkretnych działań prawnych, których skutkiem jest pierwszy złożony pozew zbiorowy przeciwko Skarbowi Państwa. Okazuje się, że nie będzie to jednak jedyna sprawa tego rodzaju, coraz większa liczba przedsiębiorców z różnych branż decyduje się pozwać Polskę i żąda wypłaty ogromnych odszkodowań. 

Pierwszy pozew za lockdown w Polsce

Pierwszy pozew zbiorowy wytoczony przeciwko Skarbowi Państwa dotyczy branży turystycznej, która jako pierwsza stała się ofiara ograniczeń nakładanych przez polski rząd. Kancelaria Dubois i Wspólnicy z Warszawy zdecydowała się reprezentować tę grupę przedsiębiorców przed sądem, do którego już złożono pozew. 

Po stronie powodowej występuje aż 45 podmiotów, którzy żądają ustalenia prawa do odszkodowania od państwa za wprowadzenie obostrzeń związanych z pandemią koronawirusa w Polsce. Co ciekawe, przedsiębiorcy nie wnioskują o wypłatę konkretnej kwoty odszkodowawczej, lecz o ustalenie możliwości domagania się zapłaty oznaczonej sumy pieniężnej. Jeśli Sąd Okręgowy w Warszawie stwierdzi, że taka opcja jest dopuszczalna, należy spodziewać się kolejnego pozwu zbiorowego, tym razem jednak już o charakterze odszkodowawczym. Podjęcie tego rodzaju taktyki procesowej jest uzasadnione i zabezpiecza interesy przedsiębiorców – w przypadku wygranej zyskają oni mocne potwierdzenie możliwości dochodzenia roszczeń odszkodowawczych z lockdown. Jeśli jednak przegrają, nie narażą się na odpowiedzialność względem pozwanego Skarbu Państwa (bo nie wystąpili z roszczeniem o zapłatę jakiejkolwiek kwoty pieniężnej). 

Kancelaria reprezentująca branżę turystyczną skupiła się przede wszystkim na zarzucie bezprawności wprowadzenia ograniczeń w prowadzeniu działalności gospodarczej. Rząd opierał się w tym zakresie bowiem na wydanym rozporządzeniu, co w świetle art. 22 Konstytucji RP jest całkowicie niedopuszczalne. Zgodnie z tą regulacją ograniczenie działalności gospodarczej w Polsce jest możliwe tylko w drodze ustawy i tylko ze względu na ważny interes społeczny. Jeśli dodamy do tego, że rząd nie wprowadził do tej pory stanu wyjątkowego, wszelkie nałożone do tej pory ograniczenia (a także obowiązek zakrywania ust i nosa) stają się całkowicie bezprawne. 

Kolejne pozwy zbiorowe za lockdown

Branża turystyczna nie będzie jedyną, która zakwestionuje działania polskiego rządu. Pozwy zbiorowe przeciwko Skarbowi Państwa zostaną złożone już w niedługim czasie także przez przedsiębiorców zajmujących się usługami hotelarskimi, restauracyjnymi oraz z zakresu fitness. Warto podkreślić, że nowe pozwy będą zawierały w sobie żądanie zapłaty stosownych odszkodowań – zwłaszcza, że wielu przedsiębiorców z powyższych branż musiało niestety ogłosić bankructwo i zwolnić swoich pracowników. 

Prawdopodobieństwo sukcesu składanych pozwów zbiorowych jest dosyć wysokie, szczególnie że bezprawność działania rządu została już stwierdzona przez sporą liczbę wyroków wojewódzkich sądów administracyjnych. Orzekały one przede wszystkim w sprawie nielegalnie nakładanych mandatów oraz kar zarówno na osoby prywatne, jak i przedsiębiorców, którzy nie stosowali się do ograniczeń związanych z pandemią. Osoby, które nie zakrywały ust i nosa, otwierały swoje działalności wbrew zakazom, nie stosowały się do zaleceń sanepidu i w ten sposób były karane mandatami i grzywnami, odwoływały się do WSA, które uchylały nałożone kary. Ponad 95% spraw tego rodzaju kończy się wygraną ukaranego – sądy zauważyły bowiem bezprawność działań polskiego rządu. W przypadku pozwów zbiorowych jest to bardzo mocny argument, który może przesądzić o wygranej poszkodowanych przedsiębiorców. 

Kto może złożyć pozew zbiorowy przeciwko Skarbowi Państwa?

Prawo do złożenia pozwu zbiorowego w związku z nielegalnie wprowadzonymi ograniczeniami pandemicznymi może złożyć dowolna grupa co najmniej 10 przedsiębiorców – konieczne jest jednak posiadanie reprezentanta grupy będącego adwokatem lub radcą prawnym. Nie ma jednak żadnego znaczenia z jakiej branży są dani przedsiębiorcy. 

Pozew zbiorowy może dotyczy zarówno kwestii ustalenia prawa do odszkodowania, jak i żądania zapłaty stosownej kwoty od Skarbu Państwa na rzecz grupy występującej z roszczeniem zbiorowym. Jeśli pierwszy pozew zbiorowy za wprowadzenie lockdownu w Polsce zakończy się sukcesem dla przedsiębiorców, należy spodziewać się zwiększenia liczby takich spraw i żądania naprawdę ogromnych kwot odszkodowawczych. Skarb Państwa będzie miał wówczas nie lada problem do rozwiązania – jak bowiem zrealizować wypłaty kwot, które z pewnością nie będą niskie?

---

 Rafał Rodzeń  


Partnerzy