Masowe pozwy za rury na działce

data publikacji: 13.08.2014

 Wprowadzona w wyniku nowelizacji podstawowego aktu prawnego regulującego stosunki cywilnoprawne w Polsce, jakim jest Kodeks cywilny instytucja prawna służebności przesyłu umożliwiła regulowanie sytuacji prawnej, związanej z zajmowaniem części działek na potrzeby przeprowadzenia linii przesyłowej.

 Pod pojęciem linii przesyłowej rozumie się nie tylko linię energetyczną, ale również m.in. rury, którymi prowadzony jest gaz lub rury kanalizacyjne. Właściciel nieruchomości, na której ciągnie się przedmiotowa nić przesyłowa, uprawniony jest do otrzymania odszkodowania, którego podstawą jest fakt, że jego nieruchomość jest w pewnym stopniu ograniczana, a polska Konstytucja przyznaje szczególną ochronę wobec najszerszego prawa - prawa własności. W przypadku służebności przesyłu, stanowiącej prawne uregulowanie sytuacji słupów, linii i wszelkich innych urządzeń (rur, kanałów, światłowodów itd.), dochodzi do wyważenia dwóch interesów: prywatnego interesu właściciela nieruchomości, który nie powinien być ograniczany w możliwościach wykorzystania i gospodarowania swoim, nierzadko ciężko wypracowanym mieniem, ale również i interesu publicznego, domagającego się sprawności działania przedsiębiorstw przesyłowych (takich jak energetyka, spółki kanalizacyjne, dostawcy łącz internetowych itd.), co pociąga za sobą obowiązek wykonania i posadowienia urządzeń przesyłowych. Grunt jednak, aby do wyważenia doszło w sposób uczciwy i respektujący uzasadniony interes obu stron - zazwyczaj sprowadza się to do wynegocjowania i ustalenia odpowiedniego odszkodowania. Gorzej, jeżeli podmiot zajmujący nie ma ochoty (z braku jasnych wytycznych prawnych) wypłacenia odszkodowania - co ma miejsce w omawianej sytuacji. Wtedy pozostaje ubieganie się o zrealizowanie roszczenia na drodze prawnej: indywidualnie... bądź grupowo.

Obecnie słyszy się o kolejnych już pozwach kierowanych przez osoby będące właścicielami działek, które domagają się odszkodowania za takie wejście na swój teren. Stroną pozwaną bywają najczęściej zakłady energetyczne, ale również na popularności zyskuje wyciąganie konsekwencji cywilnoprawnych od gmin i innych podmiotów zajmujących się przesyłem za pośrednictwem rur w ziemi. Tak więc ostatecznie podmioty prowadzące w imieniu gminy gospodarkę przesyłową, np. spółki wodociągowe, są pozywane do sądu w celu wypłacenia właścicielom odszkodowania.

Niewykluczone, że, w przypadku dalszego rozwoju takich praktyk, jak masowe wyciąganie konsekwencji cywilnoprawnych z tytułu ograniczenia w prawie własności, osoby pragnące uzyskać odszkodowanie, będą sięgały po rozwiązanie nakreślone ustawą o dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowym, czyli po założenie sprawy w trybie pozwu zbiorowego. Umożliwi im to nie tylko wspólne dochodzenie roszczeń, ale również niższą opłatę wstępną (dwa procent zamiast standardowych pięciu procent liczących od wartości przedmiotu sporu) i prawdopodobnie, lepszą i bardziej fachową obsługę prawną, gdyż pełnomocnikami w sporach z zakresu spraw grupowych są zazwyczaj doświadczone kancelarie prawne i ambitni prawnicy. Oczywiście najpierw trzeba sprawdzić, czy spełnione będą wstępne, formalne przesłanki wszczęcia i skutecznego prowadzenia postępowania cywilnego w drodze sprawy grupowej, ale należy uznać, że, z uwagi na powszechność tego rodzaju spraw, oraz, niejednokrotnie, wystąpienie szkody z uwagi na działalność jednego dużego podmiotu (np. spółki energetycznej lub przedsiębiorstwa kanalizacyjnego), a także względną łatwość w ustaleniu wysokości powstałej szkody, nie jest to a limine wykluczone.

 Prawny aspekt całej sprawy jest niedostatecznie jasny, a to z uwagi na brak czytelnych regulacji ustawowych. Kodeks cywilny traktuje kwestię możliwości uzyskania odszkodowania za rury na działce dość oględnie, wprowadzając zaledwie kilka przepisów dotyczących służebności przesyłu (która jest nowością w prawie polskim), w dalszym zakresie odsyłając do instytucji służebności gruntowej. Również same sądy nie wypracowały jeszcze zwartej linii orzeczniczej i trudno póki co mówić o utartej praktyce postępowania sądowego na wypadek wpłynięcia pozwu o zasądzenie odszkodowania.

Należy stwierdzić, że opisana sytuacja ułatwia rozważenie utworzenia grupy osób zainteresowanych podjęciem ochrony prawnej w drodze ukształtowanej ustawą o dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowym. Portal WspolnyPozew ułatwia taką praktykę i znalezienie osób chętnych do wspólnego działania, nie pobierając przy tym żadnych opłat wstępnych i nie zmuszając do ponoszenia żadnych innych kosztów.

Pozwy zbiorowe, chociaż są stosunkowo nowym "pomysłem" ustawodawcy, to już na dobre przyjęły się w polskiej praktyce stosowania prawa i, jak widać, są wykorzystywane właściwie wszędzie tam, gdzie większa grupa osób domaga się zadośćuczynienia z tytułu ewidentnego działania lub zaniechania podmiotu, wyrządzającego im szkodę. Czy zostaną również wykorzystane w sprawach uzyskania odszkodowania za ograniczenie w prawie własności z tytułu służebności przesyłu? To dopiero pokaże przyszłość - z całą pewnością jednak warto już teraz zainteresować się sprawą omówioną w dzisiejszym artykule, tym bardziej, jeżeli i nasza nieruchomość jest w taki sposób ograniczona.

 

Chcesz powalczyć o odszkodowanie? Zapraszam do grupy: Pozew za infrastrukturę 

            


Partnerzy